MOM-H Monoblock પંપ વારંવાર ચાલુ અને બંધ થાય છે? RUN, rest અને પાણીની delivery
Mohit VekariaShare
MOM-H monoblock pump વારંવાર ચાલે અને અટકે તો ખરેખરનો run અને rest મંજૂર cycle સાથે સરખાવો. ફેરફાર પહેલાં controller indication અને બહારથી દેખાતી MCBની સ્થિતિ લખો.
લગાવેલા યુનિટથી શરૂઆત કરો
યુનિટના label પરથી મોડેલ અને revision, મોટરની nameplate, starterનો પ્રકાર અને સામાન્ય operating mode લખો. બધી વિગતો સાથે રાખો. બહારથી સરખાં દેખાતાં બે સાધનોમાં જુદા menu options હોઈ શકે. યોગ્ય settings માટે મોડેલની guide અને હાલનો installation record આધાર છે.
આ મોડેલમાં કયા functions છે તે product page પરથી જાણો. ખરેખર લાગુ પડતા units, menuનાં નામ અને ચલાવવાના નિયમ installed revisionની guideમાંથી લો. સરખામણીથી સાધનની સુવિધા સમજાય છે. પસંદ કરેલા modeમાં તેનું વર્તન અને automatic operation પહેલાં કઈ કસોટી લેવી તે revision guideથી નક્કી થાય છે.

Stop અને startના સમય અલગ માપો
દેખરેખવાળા cycleમાં 3 સમય લખો. મોટર ખરેખર ક્યારે ચાલુ થઈ, ક્યારે બંધ થઈ અને પરવાનગી મળે તો ક્યારે ફરી ચાલુ થઈ. પહેલા બે પરથી RUN અને બીજા તથા ત્રીજા પરથી pause કાઢો. અપેક્ષા કરતાં વહેલો બીજો start પણ વહેલા stop જેટલો ઉપયોગી સંકેત હોઈ શકે. પાણી outlet સુધી પહોંચ્યું કે નહીં અને motor stop પહેલાં flow ઘટ્યો કે નહીં તે પણ લખો.
ખરેખરનો સમય saved RUN અને rest સાથે સરખાવો. બંને મળે અને fault ન દેખાય તો જુઓ કે સાચો cycle પણ operatorને બહુ વાર ચાલતો લાગે છે કે નહીં. કોઈ duration જુદું હોય તો display અને પહેલાં થયેલો વીજ અવરોધ કે બીજા controlની ક્રિયા લખો. Timer બદલતાં કે protection stop તપાસતાં પહેલાં ઇલેક્ટ્રિશિયન આ ક્રમ selected mode અને મોટર ઉત્પાદકની limits સાથે સરખાવી શકે.
આ modelનું એક ઉદાહરણ (MOM-H)
MOM-Hમાં cyclic timer અને MCB છે. MCB trip દેખાય તો test અટકાવી ઇલેક્ટ્રિશિયન પાસે કારણ તપાસાવો. Breaker સામાન્ય હોય અને પંપ મંજૂર સમયે અટકે તો આખો rest અને આગલો start લખો. Run દરમિયાન એ જ fault ફરી આવે તો ખરેખરનું display અને વીતેલો સમય service માટે રાખો.
પાણીની ઉપલબ્ધતા પરથી RUN અને RST પસંદ કરો
RUN એટલે પંપ ચાલુ રહેવાનો સમય. પસંદ કરેલા cyclic modeમાં RST બે run વચ્ચેનો નક્કી વિરામ છે. સ્રોત કેટલો સમય સરખું પાણી આપી શકે, જ્યાં પાણી જાય ત્યાં કેટલી જગ્યા છે અને મોટર ઉત્પાદકની મર્યાદા શું છે એ પરથી RUN પસંદ કરો. RST માટે સ્રોત ફરી ભરાવાનો સમય અને મોટરના બે start વચ્ચેનો લઘુતમ સમય ગણો.
વચ્ચે અવરોધ વગરના cycleમાં કલાક દીઠ startનો અંદાજ લેવા RUN અને RSTની મિનિટો ઉમેરો અને 60ને કુલથી ભાગો. 10 મિનિટ RUN અને 20 મિનિટ RSTના ઉદાહરણમાં કલાક દીઠ આશરે 2 start થાય. આ ઉદાહરણનાં મૂલ્યો છે. ખરેખર start frequency તપાસતી વખતે બીજા controls, વીજળી પાછી આવવી અને fault recoveryથી થતા start પણ ગણો.
બે કસોટી વચ્ચે એક જ ફેરફાર કરો
Mode અને લાગુ settings લખીને કસોટી શરૂ કરો. Installer સાથે એક સમયે એક જ મંજૂર timing કે operating condition બદલો. પછી startની પરવાનગીથી ખરેખર stop સુધી જુઓ. બે settings સાથે બદલાય તો પછી સામાન્ય કે અણધાર્યા પરિણામનું કારણ સમજવું મુશ્કેલ થાય છે.
અપેક્ષા અને ખરેખરનું પરિણામ અલગ લીટીમાં લખો. ખરેખરનો RUN અને rest, stop પહેલાં પાણીની delivery અને stop સમયે દેખાતી state લખો. ઘટના ફરી થાય તો timer setting બદલવાનું કહેતાં પહેલાં બંને રેકોર્ડની સરખામણી કરો.

Command પંપ સુધી કેવી રીતે પહોંચે છે?
Controller request બતાવે ત્યારે મોટર હજી બંધ હોઈ શકે. Control circuit પરવાનગી આપે ત્યારે starter મોટરને વીજળી આપે છે. Display, starterની દેખાતી પ્રતિક્રિયા અને ખરેખર પાણી પહોંચે છે કે નહીં એ અલગ લખો. એ નોંધ ઇલેક્ટ્રિશિયનને કામની શરૂઆતનો આધાર આપે છે. Enclosure ખોલવાની કે વાયરને અડવાની જરૂર નથી.
Display run બતાવે પણ પાણી ન આવે તો સુરક્ષિત જગ્યાએથી મોટર ચાલતી દેખાઈ કે તેનો અવાજ સંભળાયો તે નોંધો. મોટર ચાલે પણ પાણી ઓછું આવે કે બિલકુલ ન આવે તો કેટલો સમય ચાલી અને પ્રવાહ ક્યારે બદલાયો તે લખો. Displayનો ફોટો અને સમય સાથે રાખો જેથી installer settings સાથે સરખાવી શકે.
એક RUNમાં પહોંચેલું પાણી માપો
પ્રવાહ સરખો રહે તો delivery point પર લીટર પ્રતિ મિનિટને RUNની મિનિટોથી ગુણો. 25 લીટર પ્રતિ મિનિટે 10 મિનિટમાં આશરે 250 લીટર આવે. આખા RUNમાં પ્રવાહ સરખો છે એમ આ ઉદાહરણમાં માન્યું છે. વચ્ચે પાણી ઘટે તો અંદાજ વાપરતાં પહેલાં આખા RUNમાં પહોંચેલું પાણી માપો.
Receiving tank માટે RUN શરૂ થાય ત્યારે બાકી રહેલી જગ્યા ગણો. સિંચાઈમાં સામાન્ય outlet ગોઠવણમાં જ માપ લો. Outlet ખોલતાં કે બંધ કરતાં delivery બદલાઈ શકે. પાણી ખરેખર કેટલું પહોંચ્યું અને મોટરની મર્યાદા શું છે, એ બંને પરથી સ્થળને યોગ્ય RUN નક્કી કરી શકાય છે.
મોટર અને વીજ પુરવઠાની મર્યાદા અનુસરો
Overload, dry run અથવા voltage protection સેટ કરતાં પહેલાં ઇલેક્ટ્રિશિયન મોટરની nameplate અને controllerની sensing વ્યવસ્થા મેળવે. સમાન HPના બે પંપ માટે પણ સાચી settings અલગ હોઈ શકે. મંજૂર મૂલ્યો, units અને જે manual કે માપ પરથી નક્કી થયાં તે નોંધાવો. મૂલ્ય બદલાય તો જૂનું મંજૂર મૂલ્ય પણ નોંધમાં રાખો.
Enclosure બંધ રાખીને સૂકી અને સુરક્ષિત જગ્યાએથી સામાન્ય operation જુઓ. Wiring, live measurements, current sensing, protection અને automatic restartના ફેરફાર installerને કરવા દો. Fault પાછો આવે તો indication નોંધો અને કારણ તપાસાય ત્યાં સુધી automatic operation અટકાવો. Installation અને service માટે product instructions તથા લાગુ electrical safety નિયમો પાળો.
Protection stopથી શું સમજાય છે?
Controller overload બતાવે તો મોટર ક્યારે બંધ થઈ અને સામાન્ય running state સુધી પહોંચી હતી કે નહીં એ નોંધો. Overload protection configured current behavior પર કામ કરે છે. એક readingથી pump, supply કે settingમાંથી ખરેખર કયું કારણ છે તે નક્કી થતું નથી. Dry-run indication દેખાય તો પાણી outlet સુધી પહોંચ્યું હતું કે નહીં અને flow પહેલાં ઘટ્યો હતો કે નહીં એ લખો. ફરી ચલાવતાં પહેલાં પાણીના સ્રોત અને લગાવેલા protection setupની તપાસ કરાવવી પડે.
Voltage indication દેખાય તો સમય લખો. એ જ સમયે વીજ અવરોધ કે કોઈ દેખાતો ફેરફાર થયો હતો કે નહીં એ ઉમેરો. ઇલેક્ટ્રિશિયન પાસે લગાવેલા unitની supply અને settings તપાસાવો. Service noteમાં displayના ખરેખરનાં અક્ષરો રાખો. VUKAR fault guide સામાન્ય categories સમજાવે છે. સાચું indication અને માન્ય response model અને revision પર આધારિત છે. Thresholds, reset અને wiringનો નિર્ણય ઇલેક્ટ્રિશિયન કરે. એ જ indication ફરી આવે તો તપાસ પૂરી થાય ત્યાં સુધી ચલાવવાનું અટકાવો.
Service માટે શું લખવું
| ખરેખરની સ્થિતિ | પાણીનું level કે delivery અને દેખાતી operating state. |
|---|---|
| અપેક્ષિત વર્તન | Active mode, મંજૂર timer value કે documented switch point. |
| શું મોકલવું | સમય, ખરેખરનું display અને મોટરે શું કર્યું. |

MCB trip અને controller stop અલગ ઓળખો
MCB એટલે miniature circuit breaker. Breaker trip દેખાવું અને timerથી મોટર બંધ થવી જુદી નોંધ છે. MCB લગાવેલો હોય અને cover ખોલ્યા વગર તેની સ્થિતિ દેખાતી હોય તો એ બદલાઈ કે નહીં તે લખો. એ જ સમયે controller display શું બતાવતો હતો એ પણ નોંધો. Breaker tripનું કારણ ઇલેક્ટ્રિશિયન તપાસે.
Breaker સામાન્ય સ્થિતિમાં હોય છતાં controller પંપ બંધ કરી શકે. Timer સામાન્ય run પણ એ જ સ્થિતિમાં પૂરો કરી શકે. ખરેખર વીતેલો સમય, active mode અને દેખાતું indication સાથે જુઓ. Breaker કે protection indication ફરી આવે તો પંપ ચલાવવાનો પ્રયત્ન કરતાં પહેલાં service માટે નોંધ રાખો.
Installerને એક ઉપયોગી event record આપો
નોંધની ઉપર exact model અને revision લખો. Symptom અને active operating mode ઉમેરો. આગલી લીટીમાં ખરેખરનો clock time, ખબર હોય તો motorનો વીતેલો સમય, દેખાતું indication અને પાણીની સ્થિતિ લખો. એ જ નોંધમાં શું અપેક્ષા હતી તે પણ ઉમેરો. કોઈ વિગત સુરક્ષિત રીતે જોઈ ન શકો તો ખાલી રાખો અને ઇલેક્ટ્રિશિયનને જણાવો.
પહેલાં reset કરીને પછી ઘટના યાદ કરવાનો પ્રયત્ન ન કરો. સાધન બંધ થાય કે વીજળી પાછી આવે ત્યારે display, tank state કે rest બદલાઈ શકે. ઇલેક્ટ્રિશિયન વધુ એક દેખરેખવાળી કસોટી મંજૂર કરે તો પહેલાં અપેક્ષિત start અને stop નક્કી કરો અને એ જ model record રાખો. Breaker trip, ફરી આવતું protection indication કે ખરાબ panel દેખાય તો આગળનું operation ઇલેક્ટ્રિશિયનને સોંપો.
શું જૂની service note કામ આવે?
જૂની noteમાં એ જ installed revision, mode અને પાણીના સ્રોતની સ્થિતિ લખી હોય તો તે ઉપયોગી છે. તેને નવા રેકોર્ડ સાથે રાખો. પાઇપનું સમારકામ કે પાણીનો સ્રોત બદલાયો હોય તો તેની તારીખ અલગ લખો. બંને તારીખ ઇલેક્ટ્રિશિયનને આપો અને કઈ વાત તમે જાતે જોઈ તે જણાવો.

અવલોકન અને અંદાજ અલગ રાખો
સમય, display અને પાણીની સ્થિતિમાંથી જે સીધું જોયું તે જ નોંધો. કોઈએ પછીથી સમય જણાવ્યો હોય તો તે પણ નોંધમાં અલગ લખો. પહેલેથી મંજૂર setting ક્યાંથી મળી તે installerને કહો. આગલા test માટે કઈ સ્થિતિ જોવાની છે તે પહેલાં નક્કી કરો. જે ઘટના ફરી બને તેનો સમય અને તે ક્ષણે મોટરની સ્થિતિ નવી લીટીમાં લખો. આ નોંધ સાથે આપવાથી installerને ઘટનાનો સાચો ક્રમ સમજાય છે.
Model guide અને service
Model label, displayનો ફોટો અને motor nameplate તૈયાર રાખો.