Motor Starter, Contactor અને Overload Relayનું શું કામ છે?
Mohit VekariaShare
Motor starter એવી assembly છે જે મોટરને ચાલુ કે બંધ કરે છે અને overloadથી રક્ષણ આપે છે. Contactor મોટરની વીજળી જોડે કે કાપે છે. Overload relay વધારે current ઓળખીને starterને મોટર બંધ કરવાનો સંકેત આપે છે. જૂની panelમાં કોઈ part બદલતા હો તો કયો part ખરાબ છે અને panelમાં કયા parts પહેલેથી છે તે પહેલાં સમજો.
12- ઉપર overload currentનું setting dial
- Dialની નીચે contactor
Catalogueમાં motor starter vs contactor કેવી રીતે સમજવું?
Contactor વીજળીથી ચાલતી switch છે. તેની coil main contactsને ચલાવે છે. સામાન્ય three-phase starterમાં main contacts બંધ થઈને મોટરને supply સાથે જોડે છે. Start બટન છોડ્યા પછી નાનો auxiliary contact coilને ચાલુ રાખવામાં મદદ કરી શકે છે.
Magnetic motor starterમાં contactor સાથે overload protection હોય છે. આખી enclosed panelમાં breaker અથવા fuses, push buttons અને pump controller પણ હોઈ શકે. Panel સાથે શું આવે છે તે પૂછો. Contactor અને આખા starterની listingમાં motor rating લખેલી હોઈ શકે છે, પણ બંનેમાં મળતા parts જુદા હોય છે.
| વસ્તુ | મુખ્ય કામ | ક્યારે માંગવી |
|---|---|---|
| Contactor | સંકેત મળે ત્યારે મોટરની વીજળી જોડવી કે કાપવી | Electricianએ contactor ખરાબ હોવાનું શોધ્યું હોય |
| Overload relay | સતત વધારે motor current ઓળખીને trip કરવું | જૂની design માટે compatible relay બદલવી હોય |
| Motor starter assembly | મોટર ચાલુ કે બંધ કરવી અને overload protection આપવું | નવી installation માટે start અને stop assembly જોઈએ |
| અલગ motor protection device | તે model માટે જણાવેલી ખામીઓ ઓળખવી | Installerને compatible control circuitમાં protection ઉમેરવું હોય |
Dmitry G · CC BY-SA 3.0
Dmitry G · CC BY-SA 3.0
Contactor અને overload relayના Eatonના ફોટા જુઓ
Trip થાય ત્યારે contactor અને overload relay શું કરે છે?
ધારો કે મોટર ચાલુ થયા પછી પણ જરૂર કરતાં વધારે current ખેંચતી રહે છે. સામાન્ય panelમાં overload relay trip થઈને control circuitનો નાનો contact ખોલે છે. Contactor coilની વીજળી કપાય છે, એટલે main contacts ખૂલે અને મોટર બંધ થાય છે.
Overload relay, startup વખતે થોડા સમય માટે આવતો સામાન્ય ઊંચો current પસાર થવા દે છે. Trip થવાનો સમય તેની design અને current કેટલો વધારે છે તેના પર આધાર રાખે છે. યોગ્ય breaker અથવા fuse short circuit સામે રક્ષણ આપે છે. Overload relay વારંવાર trip થાય તો setting વધારતાં પહેલાં કારણ શોધાવો. Setting બદલવાથી સમસ્યા છુપાઈ શકે છે અને મોટરનું protection નબળું પડી શકે છે.
Seller “motor protection device” કહે ત્યારે શું જોવું?
Product description વાંચીને ખરેખર શું મળે છે તે સમજો. કેટલાક electronic protection devices, model પ્રમાણે overload, phase loss કે dry run ઓળખે છે. અલગ contactorવાળી designમાં deviceનું output, contactorને છૂટી જવાનો સંકેત આપે છે. પૂછો કે માત્ર monitoring device મળે છે કે switching hardware સાથે આખું starter.
એક part બદલવા માટે કઈ માહિતી મોકલવી?
લગાવેલા modelના label અને મોટરની nameplateના ચોખ્ખા ફોટા લો. Contactor બદલવા installerને coil voltage, મોટરના કામને મળતી contact rating અને જરૂરી auxiliary contactsની માહિતી જોઈએ. Overload relay માટે તેની current range, મોટરનો rated current અને લાગેલા contactor તથા protection arrangement સાથેની compatibility જોવી પડે.
Panelમાં click સંભળાય પણ મોટર ફરે નહીં, તો શું થયું અને display પર કયો fault આવ્યો તે જણાવો. Click પરથી માત્ર એટલું સમજાય છે કે કોઈ part ખસ્યો અથવા ખસવાનો પ્રયત્ન કર્યો. Replacement part પસંદ કરતાં પહેલાં electrician તે panelનું ચોક્કસ drawing વાપરીને command અને motor powerનો રસ્તો તપાસી શકે છે.