ઓટોમેટિક વોટર લેવલ કંટ્રોલર કેવી રીતે પસંદ કરવો?
Mohit VekariaShare

ઓટોમેટિક વોટર લેવલ કંટ્રોલર કેવી રીતે પસંદ કરવો તે પંપના ફેઝ, પાણીના સ્રોત અને સેન્સરની જરૂર હોય તેવી ટાંકી પર આધાર રાખે છે. વોટર લેવલ કંટ્રોલર છતની ટાંકીમાં પાણી ઘટે ત્યારે પંપ ચાલુ કરે છે અને નક્કી કરેલા ભરાવ પર બંધ કરે છે. બોરવેલથી ટાંકી ભરાય તો છત પર એક ફ્લોટ સાથે યોગ્ય ડ્રાય-રન સુરક્ષા રાખી શકાય. જમીન નીચેના સમ્પમાંથી પાણી ખેંચતા પંપને સમ્પનું લેવલ ઘટે ત્યારે અટકાવવાની વ્યવસ્થા જોઈએ. ઉપરની ટાંકીને હજુ પાણી જોઈતું હોય ત્યારે પણ આ નિયમ લાગુ પડે છે.
હાલના પંપથી શરૂઆત કરો. પડોશીના પંપને ફિટ થતો કંટ્રોલર જુદો સેન્સર વાપરતો હોય અથવા તેને અલગ સ્ટાર્ટર જોઈતું હોય. પંપના લેબલનો ફોટો લો અને પાણીની પાઇપ ક્યાંથી આવે છે તે જુઓ. આ બંને માહિતીથી તમારા માટેના વિકલ્પો ટૂંકા કરી શકાય.
પંપનો ફેઝ, પાણીનો સ્રોત અને ટાંકીની ગોઠવણ પ્રમાણે પસંદગી
| તમારી હાલની ગોઠવણ | તેના માટે શું જોઈએ |
|---|---|
| સિંગલ ફેઝ કે થ્રી ફેઝ પંપ | મોટરના લેબલ પરનો ફેઝ, વોલ્ટેજ અને રેટેડ કરંટ ધ્યાનમાં રાખીને કંટ્રોલર અને સ્ટાર્ટર મેળવો. |
| બોરવેલથી છતની એક ટાંકી ભરાય | ટાંકી ભરવા છતનું લેવલ જણાવતો ઇનપુટ જોઈએ. બોરવેલમાં પાણી ઘટે ત્યારે પંપને રોકવાની યોગ્ય વ્યવસ્થા પણ જોઈએ. |
| સમ્પ કે ખુલ્લા કૂવામાંથી છતની એક ટાંકી ભરાય | ઉપરની ટાંકી ભરવા માટે તેનું લેવલ જણાવતો સંકેત જોઈએ. નીચે પાણી ખૂબ ઓછું હોય ત્યારે પંપ ચાલુ થતો અટકાવવા અથવા ચાલતો પંપ બંધ કરવા સ્રોતનું લેવલ જણાવતો સંકેત જોઈએ. |
| એક પંપથી ઘણી ટાંકી ભરાય | કઈ ટાંકી પાણી માગે છે, પાણી કઈ પાઇપમાં જશે અને તે ટાંકી ભરાય પછી પંપ કેવી રીતે બંધ થશે તેની ગોઠવણ જોઈએ. |

1. મોટરનું લેબલ વાંચો. ફેઝથી મોટરને કયા પ્રકારનો વીજ પુરવઠો જોઈએ તે સમજાય છે. લેબલ પર વોલ્ટેજ અને મોટરનો રેટેડ કરંટ એમ્પિયરમાં લખેલો હોય છે. બે પંપ પર 1 HP લખેલું હોવા છતાં તેમની વીજ જરૂરિયાત અલગ હોઈ શકે. સ્ટાર્ટર પહેલેથી હોય તો તેના મોડેલના લેબલનો પણ ફોટો લો. સ્ટાર્ટર મોટર ચાલુ કે બંધ કરતું સાધન છે. મોડેલ પ્રમાણે તે મોટરને કેટલીક સુરક્ષા પણ આપી શકે. ઇલેક્ટ્રિશિયન આ બે લેબલ પરથી કંટ્રોલર હાલની ગોઠવણમાં ફિટ થશે કે કેમ તે નક્કી કરી શકે. VUKARના પ્રોડક્ટ મેન્યુઅલ મોડેલ પ્રમાણે મળે છે.
2. પાણી ક્યાંથી આવે છે તે સમજો. છતનો સેન્સર કંટ્રોલરને જણાવે છે કે ઉપરની ટાંકીને પાણી જોઈએ છે. સ્રોતનો સેન્સર જણાવે છે કે પંપ ચલાવવા પૂરતું પાણી છે કે નહીં. જમીન નીચેનો સમ્પ રોજ સવારે થોડા સમય માટે જ ભરાતો હોય તો નીચેનો સેન્સર છતના સેન્સર જેટલો જ મહત્વનો બને છે. બોરવેલ માટે ઇન્સ્ટોલર મોટરના લોડ પરથી કામ કરતી યોગ્ય ડ્રાય-રન સુરક્ષા અથવા તે પંપ માટે માન્ય બીજી પદ્ધતિ પસંદ કરી શકે. સ્રોતનું લેવલ અને સક્શન પ્રેશર પરથી પણ પાણીની અછત ઓળખવાની પદ્ધતિઓ છે. વધુ માહિતી Grundfosની ડ્રાય-રન સુરક્ષા માર્ગદર્શિકામાં છે.
3. પંપ કેટલી ટાંકી ભરે છે તે ગણો. એક સમ્પ અને છતની એક ટાંકી હોય ત્યારે કંટ્રોલરને બંનેની સ્થિતિ ધ્યાનમાં લેવી પડે છે. છત પર બે ટાંકી જુદી શાખાની પાઇપથી ભરાતી હોય ત્યારે કામ બદલાય છે. પાણી કઈ શાખામાં જાય છે અને પહેલી ટાંકી ભરાયા પછી બીજી ટાંકી ભરાતી રહી શકે છે કે કેમ તે ઇન્સ્ટોલરને ખબર હોવી જોઈએ. બંને ટાંકી એક જ પંપ પરથી ભરાતી હોય તો ઓર્ડર આપતાં પહેલાં બંને શાખાનું સાદું ચિત્ર બનાવો. સામાન્ય બે ટાંકીની ગોઠવણ માટે સમ્પથી છતની ટાંકી ભરવાની માર્ગદર્શિકા જુઓ.
ઓટોમેટિક વોટર લેવલ કંટ્રોલર કેવી રીતે કામ કરે છે?
સામાન્ય ગોઠવણમાં પંપ શરૂ થવાનું નીચું લેવલ અને પંપ બંધ થવાનું ઊંચું લેવલ હોય છે. પાણી નીચા લેવલ સુધી ઘટે ત્યારે કંટ્રોલર પંપ ચાલુ કરાવે છે. પાણી ઊંચા લેવલ સુધી આવે એટલે પંપ અટકે છે. નળમાંથી પાણી વપરાય ત્યારે કંટ્રોલર ફરી નીચું લેવલ આવે ત્યાં સુધી રાહ જુએ છે. ફ્લોટ પોતાની હિલચાલથી આ અંતર આપે છે. સુસંગત પ્રોબવાળી ગોઠવણમાં બે અલગ બિંદુ રાખી શકાય. Omronની લેવલ સ્વિચ માર્ગદર્શિકા જુઓ.

બે લેવલ વચ્ચેનું અંતર પંપ કેટલી વાર ચાલુ થાય છે અને ચાલુ થાય ત્યારે ટાંકીમાં કેટલું પાણી બાકી છે તેના પર અસર કરે છે. માનો કે બંને લેવલ વચ્ચે 250 લિટર પાણી આવે છે અને ઇનલેટમાંથી દર મિનિટે 25 લિટર પાણી આવે છે. બધા નળ બંધ હોય અને પ્રવાહ સરખો રહે તો એટલું પાણી ભરવામાં આશરે 10 મિનિટ લાગે. આ ઉદાહરણમાં તમારા ટાંકીના માપ અને તમારા ઇનલેટનો પ્રવાહ મૂકી શકાય. પાણીની ટાંકી કેટલા સમયમાં ભરાશે તેનું કેલ્ક્યુલેટર જથ્થો કે સમય કાઢવામાં મદદ કરે છે.
પહેલી વાર ટાંકી ભરાય ત્યારે ઇન્સ્ટોલરને કંટ્રોલર ક્યારે પાણી માગે છે અને મોટર ખરેખર ક્યારે ચાલુ થાય છે તે નોંધવા કહો. મોડેલમાં વિલંબ હોય અથવા સ્રોતમાં પાણી પાછું આવવા સમય લાગે તો તે દરમિયાન છતની ટાંકીમાં કેટલું પાણી બચ્યું તે જુઓ. એ પરથી પંપ ચાલુ થાય ત્યાં સુધી ઘરમાં વાપરવા પૂરતું પાણી બાકી રહેશે કે કેમ તે સમજાય. પંપ બંધ થાય તે લેવલ પણ લખી રાખો. પછી ટાંકી સાફ કરાવ્યા બાદ, સેન્સર બદલ્યા બાદ કે સેટિંગમાં ફેરફાર થયા બાદ આ નોંધની સરખામણી કરી શકાય.
ઘરની ટાંકી માટે ફ્લોટ સ્વિચ કે પ્રોબ?
ફ્લોટ સ્વિચ પાણીના લેવલ સાથે હલે છે. કેબલથી લટકતા ફ્લોટને આગળ પાછળ હલવા માટે ખુલ્લી જગ્યા જોઈએ. ઇન્સ્ટોલરને એવી જગ્યા બતાવો જ્યાં ટાંકીની દીવાલ, પાણી આવવાની પાઇપ કે સીડી વચ્ચે ન આવે. કન્ડક્ટિવ પ્રોબમાં પાણી ઇલેક્ટ્રોડ વચ્ચે વીજ માર્ગ પૂરો કરે ત્યારે પાણી હોવાનો સંકેત મળે છે. પસંદ કરેલા મોડેલ માટે પાણી પૂરતું વીજવાહક હોવું જોઈએ. સેન્સર બદલાવવાનો હોય ત્યારે આ ફરક ઉપયોગી છે. નવા સેન્સરનો પ્રકાર કંટ્રોલરના ઇનપુટ સાથે મેળ ખાતો હોવો જોઈએ. પ્રોબની સંવેદનશીલતા અને કયું પ્રવાહી માપવામાં આવે છે તે કેમ મહત્વનું છે તે Omronની કન્ડક્ટિવ લેવલ કંટ્રોલર માર્ગદર્શિકામાં સમજાવ્યું છે.

સમ્પથી છતની ટાંકી ભરાતી હોય ત્યારે બે ફ્લોટ સામાન્ય રીતે અલગ કામ કરે છે. ઉપરનો ફ્લોટ જણાવે છે કે પંપે ટાંકી ક્યારે ભરવી અને ક્યારે અટકવું. સમ્પનો ફ્લોટ નીચે પાણી બહુ ઓછું થાય તો કંટ્રોલર મારફતે પંપને અટકાવે છે. દરેક ફ્લોટની જગ્યા તેની પોતાની ટાંકી પ્રમાણે નક્કી થાય છે. સાંકડી ટાંકીમાં માત્ર એક ફ્લોટ હલી શકે એટલી જગ્યા હોય તો ઇન્સ્ટોલર સુસંગત પ્રોબવાળી ગોઠવણ કે તે જગ્યા માટે અનુકૂળ બીજો સેન્સર વિચારી શકે.
શું ઇન્ડિકેટર, અલાર્મ કે ફ્લોટ વાલ્વથી કામ થશે?
| ઉપકરણ | તે શું કરે છે |
|---|---|
| લેવલ ઇન્ડિકેટર | ટાંકીનું લેવલ બતાવે છે. ક્યારે પગલું લેવું તે તમે નક્કી કરો. |
| ઓવરફ્લો અલાર્મ | નક્કી કરેલા લેવલ પર ચેતવણી આપે છે. કોઈ વ્યક્તિ કે બીજું ઉપકરણ ટાંકીમાં આવતું પાણી રોકે છે. |
| ફ્લોટ વાલ્વ | ટાંકી ભરાય તેમ સુસંગત ઇનલેટને યાંત્રિક રીતે બંધ કરે છે. |
| ઓટોમેટિક લેવલ કંટ્રોલર | લેવલના ઇનપુટ પરથી સુસંગત પંપ કે સ્ટાર્ટરને ચાલુ કે બંધ થવાનો આદેશ આપી શકે છે. |
ફ્લોટ સ્વિચ સુસંગત સાધનને સંકેત આપે છે. ઘરની ટાંકી માટે મોટર આપમેળે ચાલુ અને બંધ કરવી હોય તો પૂછો કે આ સંકેત કયું સાધન લે છે અને પંપને કયું સાધન ચાલુ કે બંધ કરે છે. સીધી લાઇનથી પાણી આવતું હોય તો કયો વાલ્વ યોગ્ય છે તે પ્લમ્બરને પૂછો. એક કરતાં વધુ પાઇપથી પાણી આવતું હોય તો છતની ટાંકીની દરેક ઇનલેટ ક્યાંથી આવે છે તે જુઓ.
ઘર માટે ઓટોમેટિક વોટર લેવલ કંટ્રોલર લેતાં પહેલાં તે કયું કામ આપમેળે કરે છે તે પૂછો. સેમી ઓટોમેટિક વોટર લેવલ કંટ્રોલરમાં પંપ શરૂ કરવા કોઈ વ્યક્તિની જરૂર પડી શકે. વેચનારને પંપ ચાલુ અને બંધ થાય તે બંને બતાવવા કહો.
ફિટિંગ સહિતની કિંમત કઈ બાબતોથી બદલાય?
એક જ કોટેશનમાં કંટ્રોલર, સેન્સર, કેબલ અને મજૂરી લખાવો. કેબલને લાંબો રસ્તો લેવો પડે કે સ્ટાર્ટર બદલવું પડે તો કુલ કિંમત બદલાઈ શકે. કયું મોડેલ મળશે અને તેની સાથે કેટલા સેન્સર આવે છે તે પૂછો. કંટ્રોલર સ્ટાર્ટરને સંકેત આપતો હોય તો ઇલેક્ટ્રિશિયન તેના આઉટપુટને સ્ટાર્ટરના કંટ્રોલ સર્કિટ અને મોટર સાથે મેળવે. નવી ગોઠવણમાં લેવલ કંટ્રોલ ધરાવતી સંપૂર્ણ સ્ટાર્ટર પેનલ પસંદ કરવાથી જરૂરી સાધનોમાંથી વધુ સાધનો એક જ બોક્સમાં મળી શકે. ટાંકીની એ જ ગોઠવણ માટે આ વિકલ્પની કિંમત પણ પૂછો.
VUKARના મોડેલ પસંદગી પેજ પર એક ફ્લોટ સાથે DEV-H1 સિંગલ ફેઝ અને DEV-G1 થ્રી ફેઝ બોરવેલ પંપ માટે છે. ખુલ્લા કૂવા કે મોનોબ્લોક પંપ માટે બે ફ્લોટ સાથે અનુક્રમે DEV-H2 અને DEV-G2 છે.
દરેક ટાંકીથી કંટ્રોલ બોક્સની સૂચિત જગ્યા સુધીનું કેબલ અંતર ઇન્સ્ટોલરને આપો. છત પરનું સીધું અંતર ઓછું દેખાય, પણ દીવાલની બાજુએ અને કંડ્યુઇટની અંદરથી કેબલ લઈ જતાં વધુ કેબલ લાગી શકે. સેન્સરનો પ્રકાર, કેબલની લંબાઈ અને સ્ટાર્ટરના વધારાના ભાગો જુદી લાઇનમાં લખાવો. આ રીતે બે કોટેશનમાં કઈ વસ્તુ માટે કેટલો ખર્ચ છે તેની સરખામણી સરળ બને છે.
તમારો વોટર લેવલ કંટ્રોલર ધાર્યા પ્રમાણે કામ કરે છે?
વાયરિંગ અને વીજ પુરવઠો ચાલુ હોય ત્યારે કરવાના ટેસ્ટ યોગ્ય લાયકાત ધરાવતા ઇલેક્ટ્રિશિયન પાસે કરાવો. તેના માટે ચોક્કસ મોડેલનું મેન્યુઅલ વાપરવાનું કહો. ટાંકીમાંથી વધારાનું પાણી નીકળવાનો ઓવરફ્લો રસ્તો ખુલ્લો રહેવા દો. ઉત્પાદકની ટેસ્ટ પદ્ધતિથી નીચેની ચાર સ્થિતિમાં પંપ શું કરે છે તે ઇલેક્ટ્રિશિયનને બતાવવા કહો. સ્રોતમાં પાણી ઓછું હોય તેવી સ્થિતિ સુરક્ષિત રીતે દર્શાવી શકાય એવી રીત વાપરવા કહો.
| ટેસ્ટની સ્થિતિ | પંપ પાસેથી શું અપેક્ષા રાખવી |
|---|---|
| ઉપરની ટાંકીમાં લેવલ નીચું છે અને સ્રોત તૈયાર છે. | સેટ કરેલો વિલંબ હોય તો તે પૂરો થયા પછી પંપ Auto મોડમાં ચાલુ થાય છે. |
| ઉપરની ટાંકી નક્કી કરેલા ભરાવ સુધી પહોંચે છે. | પંપ બંધ થાય છે. |
| ઉપર પાણી જોઈએ છે અને સ્રોતનું લેવલ ખૂબ નીચું છે. | સુરક્ષાની પદ્ધતિ મુજબ પંપ બંધ થાય છે અથવા બંધ જ રહે છે. |
| વીજ પુરવઠો બંધ થયા પછી પાછો આવે છે. | તે મોડેલમાં ફરી ચાલુ થવા માટે જે સેટિંગ છે તે પ્રમાણે પંપ વર્તે છે. |

તમારા વિસ્તારમાં વીજળી વારંવાર જતી હોય તો છેલ્લો ટેસ્ટ ઉપયોગી છે. વિલંબ દરમિયાન ડિસ્પ્લે શું બતાવે છે અને સ્રોતમાં પાણી પાછું આવે ત્યારે પસંદ કરેલું મોડેલ શું કરે છે તે સમજાવવા ઇન્સ્ટોલરને કહો. કેટલીક ગોઠવણમાં પંપ ફરી ચાલુ થતાં પહેલાં રાહ જુએ છે. પંપ બંધ હોવા છતાં ટાંકીમાંથી પાણી છલકાય તો બીજી લાઇનથી પાણી આવતું હોઈ શકે. ટાંકી સતત છલકાય ત્યારે શું સમજવું તેની માર્ગદર્શિકા આ સ્થિતિઓ વચ્ચેનો ફરક સમજાવે છે. છલકાતા પાણીનો જથ્થો માપ્યો હોય તો ટાંકી ઓવરફ્લો ખર્ચ કેલ્ક્યુલેટરથી તેનો અંદાજ મેળવી શકો.
મોડેલ કે કોટેશન માગતાં પહેલાં ઇલેક્ટ્રિશિયનને પંપની નેમપ્લેટ અને હાલના સ્ટાર્ટરના લેબલનો ફોટો મોકલો. સાથે સ્રોત અને ટાંકીઓનું ચિત્ર મોકલો. કંટ્રોલ બોક્સથી દરેક ટાંકી અંદાજે કેટલી દૂર છે તે લખો. આ માહિતીથી યોગ્ય કંટ્રોલર અને સેન્સરની ચર્ચા શરૂ થઈ શકે.
જો પંપ ચાલુ અને બંધ થાય એ બે લેવલ વચ્ચે 250 L પાણી ભરાય અને ઇનલેટમાંથી મિનિટે 25 L પાણી આવે, તો એ સમયે કોઈ પાણી ન વાપરે ત્યારે પંપ આશરે 10 મિનિટ ચાલે. આ સમજવા માટેનું ઉદાહરણ છે. એવા જ સંજોગોમાં પંપ બહુ વહેલો બંધ થાય તો ઇલેક્ટ્રિશિયન ટાઇમર, લેવલ સિગ્નલ કે પ્રોટેક્શન તપાસી શકે.